Vandaag herdachten Nationaal Monument Kamp Amersfoort en Gemeente Woudenberg de fusillade van vijftien verzetsstrijders in het bos van Den Treek-Henschoten. Belangstellenden kwamen samen om stil te staan bij de mannen die hier precies 84 jaar geleden werden doodgeschoten.
Wat er gebeurde
Op 16 oktober 1942 werden twaalf politieke gevangenen uit Kamp Amersfoort en drie gijzelaars uit Beekvliet-Haaren gefusilleerd. De executie was een represaille voor een reeks sabotageacties tegen nazi-instellingen in Oost-Nederland. De Sicherheitsdienst vermoedde dat de daders uit communistische kringen kwamen. Daarom koos de bezetter vijftien communistische en socialistische gevangenen uit, de meesten afkomstig uit het oosten van het land. De mannen werden begraven in een massagraf. In 1945 werden zij opgegraven, zodat zij konden worden geïdentificeerd en een waardige laatste rustplaats kregen.
Een naam in plaats van een nummer
Magda Jansen-van Harten, burgemeester van Woudenberg, stond in haar toespraak stil bij één van de vijftien: Jacobus Hindrichs Kors. Hij werd in 1909 geboren in Amsterdam, was bakker, echtgenoot van Antonia en vader van een dochter, Pieternella. Als lid van de verboden Communistische Partij van Nederland verspreidde hij de illegale krant De Waarheid en bood hij onderdak aan verzetsman Hendrik van Dam. In maart 1942 werd Jacobus gearresteerd. In Kamp Amersfoort was hij gevangene nummer 675. Op 16 oktober 1942 werd hij hier gefusilleerd, samen met onder anderen Hendrik van Dam. Hij was 33 jaar oud en liet een vrouw en een dochter van elf achter.
“Tijdens zijn gevangenschap verloor hij zijn naam en identiteit,” zei de burgemeester. “Maar vandaag noemen wij hem bij zijn naam.”
Ook stond zij stil bij de andere kant van deze geschiedenis: de mensen die hun macht gebruikten om anderen hun vrijheid en hun leven te ontnemen. Zij benoemde de moeilijke geschiedenis die Woudenberg daarin kent, en riep de aanwezigen op hun eigen verantwoordelijkheid in te zetten voor een betere wereld, ook als dat tegen de stroom in gaat.
Micha Bruinvels, directeur van Nationaal Monument Kamp Amersfoort, las daarna de namen voor van alle vijftien mannen die op deze plek werden gefusilleerd. Na het leggen van kransen werd de Taptoe gespeeld waarna één minuut stilte volgde. De herdenking werd na het Wilhelmus afgesloten en belangstellenden spraken nog na in restaurant Bergzicht.
Wij herdenken
Dirk Johan Hendrik Bannink (27)
Aalbert Jan Gerritsen (52)
Jan Cornelis Endeveld (27)
Wilhelmus van Ewijk (42)
Daniel van der Meulen (46)
Pieter Adrianus van Heijninge (39)
Johannes Hendrikus Roebers (56)
Jacobus van Veen (27)
Jacobus Hindrichs Kors (33)
Evert Ooijevaar (45)
Aaldert Jacob IJmkers (46)
Hendrik van Dam (43)
Jacobus van der Kerkhoff (44)
Jan Haantjes (56)
Heinrich Wilhelm Vrind (29)
Met deze jaarlijkse herdenking houden wij de namen en verhalen van deze vijftien mannen levend. Wij danken iedereen die vandaag aanwezig was.
