Evenementen

Op woensdag 29 oktober 2025 kunnen kiezers hun stem voor de Tweede Kamerverkiezingen ook op een aantal locaties uitbrengen met een bijzondere betekenis voor onze democratie en vrijheid.  Eén van die locaties is Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Tussen 10:00 en 18:00 uur is het museumcafé ingericht als officieel stembureau. Voor bezoekers die hier ook komen stemmen, is de toegang tot het museum gratis. Het museum is die dag daarnaast gewoon geopend voor regulier bezoek. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Kamp Amersfoort een plek van vrijheidsbeneming en onrecht. Door nu als bijzondere stemlocatie te dienen, onderstreept Nationaal Monument Kamp Amersfoort juist op deze historische plek het belang van stemrecht, democratie en de rechtsstaat. Micha Bruinvels, directeur-bestuurder van Nationaal Monument Kamp Amersfoort: “Nu de democratie en rechtsstaat wereldwijd onder druk staan, is het van groot belang hier niet alleen aandacht voor te vragen, maar deze ook te beschermen. Door Nationaal Monument Kamp Amersfoort als stembureau in te richten, dragen we symbolisch én in bewustwording bij. Kiezers kunnen hun stem hier uitbrengen en krijgen tevens gratis toegang tot het museum.” Gerolf Bouwmeester, burgemeester van Leusden, benadrukt: “Nationaal Monument Kamp Amersfoort herinnert ons aan een verschrikkelijke tijd waarin democratie en stemrecht door de bezetter waren afgepakt. Op deze historische plek in Leusden wordt voelbaar wat het betekent als vrijheid ontbreekt. Juist hier, waar die geschiedenis tastbaar is, kunnen we op 29 oktober samen stilstaan bij het belang van onze democratische waarden en er ook daadwerkelijk gebruik van maken door onze stem uit te brengen. Ook in onze tijd staan deze democratische waarden op veel plaatsen, zelfs in Nederland onder druk. Ze zouden vanzelfsprekend moeten zijn, maar we kunnen er nooit van uitgaan dat ze vanzelfsprekend zijn. Stem op 29 oktober!” “Versterk met jouw stem de democratie”  Onder de noemer “Versterk met jouw stem de democratie” vragen het Anne Frank Huis, Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Nationaal Monument Kamp Amersfoort, Nationaal Monument Kamp Vught en Nationaal Monument Oranjehotel aandacht voor het belang van vrijheid, democratie en rechtsstaat. Alle vijf zijn als bijzondere stemlocaties ingericht. Deze plekken herinneren elk op hun eigen manier aan onderdrukking en het gebrek aan vrijheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Praktische informatie Openingstijden stembureau bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort: 10:00 tot 18:00 uur. Let op: Nationaal Monument Kamp Amersfoort ligt in Leusden. Kiezers uit de gemeente Leusden kunnen met hun stempas stemmen. Inwoners uit andere gemeenten, zoals Amersfoort, kunnen stemmen als ze vooraf (tot uiterlijk 24 oktober) via DigiD een kiezerspas aanvragen bij hun gemeente. Vergeet niet een geldig identiteitsbewijs mee te nemen.

Oorlog, infrastructuur en omgeving Welke sporen van de Tweede Wereldoorlog zien we terug in het Nederlandse landschap, zoals rond Nationaal Monument Kamp Amersfoort? Uit recent onderzoek blijkt dat er een nauwe verwevenheid bestaat tussen militaire infrastructuur en het landschap. Tijdens deze avondlezing word je door Amé Hadders meegenomen langs verschillende voorbeelden uit heel Nederland en ontdek je de bijzondere relatie tussen oorlog, infrastructuur en omgeving. Maand van de Geschiedenis De avondlezing ‘De relatie tussen militaire infrastructuur uit de Tweede Wereldoorlog en het Nederlandse landschap’ vindt plaats in het kader van de Maand van de Geschiedenis en belicht hoe werk- en doorstroomkampen, vliegvelden en verdedigingslinies samenhangen met hun omgeving. Er wordt ingegaan op de landschappelijke ligging van deze infrastructuur, de rol van camouflagelandschappen en de veranderingen in het landschap als gevolg van mobilisatie en oorlogsvoering. Dit alles wordt toegelicht aan de hand van diverse casestudies, verspreid over het gehele Nederlandse grondgebied. Het doel is om het bredere publiek kennis te laten maken met de bijzondere relatie die het Nederlandse landschap vertoont met de Tweede Wereldoorlog. Praktische informatie Inloop: 19:00 uur Begin lezing: 19:30 uur Locatie: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Toegang: gratis, aanmelden verplicht. Klik onderaan deze pagina op Ik ga om aan te melden. Er is een beperkt aantal plekken. Kun je toch niet komen? Laat het ons weten door een e-mail te sturen aan info@kampamersfoort.nl, dan kunnen we je plek aan iemand anders geven. Amé Hadders is een recent afgestudeerde archeoloog en landschapshistoricus aan de Rijksuniversiteit Groningen. Voor haar beide afstudeeronderzoeken verdiepte ze zich in de periode van de Tweede Wereldoorlog. Als jonge onderzoeker heeft zij een sterke interesse in cultuur-historisch erfgoed en de verhalen die het landschap kan onthullen.   Blijf op de hoogte Wil je op de hoogte blijven over activiteiten en nieuws bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort? Meld je aan voor de nieuwsbrief. 

De Vriendenkring Natzweiler en Nationaal Monument Kamp Amersfoort nodigen iedereen uit voor de Natzweiler herdenking op zaterdag, 8 november 2025. Jaarlijks worden in november de Nederlandse gevangenen herdacht die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar concentratiekamp Natzweiler zijn getransporteerd. Natzweiler werd in mei 1941 in de Franse Elzas geopend om graniet te winnen voor Hitlers geplande hoofdstad Germania. Vanaf december 1941 werden er tot Nacht und Nebel veroordeelde verzetsstrijders gedwongen tot slavenarbeid. Ongeveer 600 Nederlanders kwamen in Natzweiler terecht, velen via Kamp Amersfoort. In november 1944 werd het kamp ontruimd en werden de overlevenden naar Dachau gestuurd. Programma 12:00 uur – Stille tocht naar de Stenen Man 12:10 uur – Herdenking en kranslegging 12:30 uur – Einde Na de herdenking bestaat de mogelijkheid om op eigen gelegenheid en eigen kosten het ondergrondse museum bezoeken, met de tijdelijke tentoonstelling Bestemmingen. Natzweiler is één van de vier locaties die in deze tentoonstelling worden belicht.    

Op 11 december presenteert Evertjan van Roekel zijn nieuwe boek Vreemde Krijgsdienst, Bijzondere Internering: Nederlandse Waffen-SS’ers van Oostfront naar internering in voormalig Kamp Amersfoort bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Na de bevrijding werd Kamp Amersfoort in gebruik genomen als interneringskamp voor duizenden (vermeende) Nederlandse collaborateurs. Een vrijwel onbekend deel van deze groep bestond uit ongeveer 500 Nederlandse Waffen-SS’ers, van wie de meesten aan het Oostfront hadden gediend. Ze waren per trein gearriveerd en werden op 15 oktober 1945 geregistreerd in het interneringskamp. In Vreemde Krijgsdienst, Bijzondere Internering onderzoekt historicus en jurist Evertjan van Roekel deze opmerkelijke groep. Hij plaatst hun verhaal in de bredere context van de naoorlogse opsluiting en vervolging van collaborateurs onder de bijzondere rechtspleging. Het boek laat zien wie deze mannen waren, hoe hun internering verliep en welke rol Kamp Amersfoort speelde in de aanpak van vermeende daders in de chaotische eerste jaren na de oorlog. Met scherpe analyses, nieuw archiefonderzoek en oog voor nuance gaat Van Roekel in op een onderbelichte episode uit de Nederlandse geschiedenis. Het boek wordt gepubliceerd in aanloop naar de nieuwe wisseltentoonstelling Geen plaats voor verraders, die de naoorlogse periode van het kampterrein als interneringsplek van collaborateurs belicht. De tentoonstelling is vanaf medio januari te zien in het ondergrondse museum van Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Het boek is het vierde deel in de onderzoeksreeks Geschiedenis van een plek. Eerder zijn verschenen: - Doodstraf voor de kampcommandant. Karl Peter Berg (1907-1949). - Het artsenverzet en Kamp Amersfoort (uitverkocht). - Het vergeten verhaal van de Joodse gevangen van Kamp Amersfoort.Foto: Anne van Gelder.   Praktische informatie Inloop: 19:00 uur Begin lezing: 19:30 uur Locatie: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Toegang: gratis, aanmelden verplicht. Klik onderaan deze pagina op Ik ga om aan te melden. Er is een beperkt aantal plekken. Kun je toch niet komen? Laat het ons weten door een e-mail te sturen aan info@kampamersfoort.nl, dan kunnen we je plek aan iemand anders geven. Wil je op de hoogte blijven over toekomstige activiteiten bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort? Meld je aan vor de nieuwsbrief via deze link.

Programma Hun Strijd, Jouw Recht Bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort vindt op 14 december het speciale programma Hun Strijd, Jouw Recht plaats, georganiseerd door studenten Evenementmanagement aan de Hogeschool Utrecht. Bezoekers beleven een unieke ervaring en staan stil bij vrijheid, gelijkheid en menselijke waardigheid. Met historische beelden, persoonlijke getuigenissen en verhalen raken verleden en heden op indringende wijze met elkaar verweven.   • Bekijk videofragmenten met persoonlijke verhalen van oud-gevangenen. • Luister naar interviews met nabestaanden. • Neem gratis deel aan de Virtual Reality Dilemmaworkshop. Tijdens deze workshop word je geconfronteerd met hedendaagse dilemma’s en reflecteer je samen op gedrag, emoties en de link met de historische context van Kamp Amersfoort. De workshop is geschikt vanaf 14 jaar. Let op: er is een beperkt aantal plekken, en vooral aanmelden is vereist. • Ervaar meer over de geschiedenis van Kamp Amersfoort tijdens rondleidingen door het buitengebied.   Open Dag herinneringscentra: plekken die bewustmaken en inspireren    Na een succesvolle eerste editie van deze gezamenlijke actie nodigen de vijf herinneringscentra in Nederland ook in 2025 uit voor een speciale ‘Open Dag’, op zondag 14 december. Op deze dag zijn Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Nationaal Monument Kamp Vught, Nationaal Monument Oranjehotel, het Indisch Herinneringscentrum en Nationaal Monument Kamp Amersfoort gratis toegankelijk voor iedereen.   Brug tussen toen en nu De herinneringscentra delen een beladen en gelaagde geschiedenis over de Tweede Wereldoorlog. Nu de ooggetuigen langzaam verdwijnen zijn zij dé plekken die op indringende en overtuigende wijze een brug slaan tussen toen en nu.  Op deze locaties, waarvan vier authentieke plekken van collectief leed, kun je tot op de dag van vandaag zien en ervaren waar ontmenselijking en uitsluiting toe kunnen leiden. Ze liggen mede aan de basis van het formuleren van universele mensenrechten. De schok van wat de Tweede Wereldoorlog had veroorzaakt, was groot en om herhaling te voorkomen werden internationale organisaties opgericht en fundamentele, wereldwijd geldende rechten geformuleerd.   Internationale Dag van de Mensenrechten De Internationale Dag van de Mensenrechten (10 december) is daarom voor deze plekken een aanleiding om hun deuren een dag lang gratis te openen. Juist in een tijd waar democratie en rechtstaat wereldwijd onder druk staan, benadrukt deze dag het belang én de kwetsbaarheid van vrijheid en de universele rechten van de mens.  Write for Rights Amnesty International organiseert jaarlijks rond 10 december Write for Rights, een schrijfactie voor personen die slachtoffer zijn van mensenrechtenschendingen. Van 6 december tot en met 14 december kunnen bezoekers in het museumcafé van Nationaal Monument Kamp Amersfoort kaarten schrijven aan mensen die worden vervolgd of onterecht vastgehouden. Lees meer over Write for Rights bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort.

Tijdens de kerstvakantie, van 20 december tot en met 4 januari, is Nationaal Monument Kamp Amersfoort dinsdag tot en met zondag geopend van 10:00 tot 17:00 uur. Op deze dagen zijn er rondleidingen door het buitengebied, die zijn inbegrepen bij de entree tot het museum.

Tip voor tijdens de kerstvakantie: ga samen op pad en ontdek hoopvolle verhalen uit Kamp Amersfoort tijdens de Lichtjestour. Deze zelfstandige route neemt families met kinderen vanaf tien jaar mee langs hoopvolle en moedige verhalen uit de geschiedenis van dit voormalige concentratiekamp.

Van 5 tot en met 16 januari 2026 is Nationaal Monument Kamp Amersfoort gesloten voor publiek vanwege de opbouw van de nieuwe tijdelijke tentoonstelling Geen Plaats voor Verraders.

Vanaf 17 januari 2026 is de wisseltentoonstelling Geen Plaats voor Verraders te zien bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort en vanaf 29 januari In de Schaduw van de Bevrijding. Gevangenis Scheveningen 1945-1950 in Nationaal Monument Oranjehotel. Beide tentoonstellingen gaan over de onderbelichte periode na de bevrijding waarin Nederland probeert orde en recht te herstellen. Het is een ongemakkelijke en dubbele geschiedenis waarin het zuiveren van de Nederlandse maatschappij van collaborateurs en het nazi gedachtengoed, gepaard gaat met willekeur, stigmatisering en geweld.

Toen Joodse overlevenden in 1945 terugkeerden uit de kampen of de onderduik, stuitten zij in Nederland op een muur van onbegrip en bureaucreatie. Er was nauwelijks aandacht voor hun trauma; de focus lag op de wederopbouw. In haar boek ‘U wordt door niemand verwacht’ geeft Michal Citroen deze overlevenden een stem. Deze lezing gaat over een onderbelicht hoofdstuk uit onze geschiedenis: de kille ontvangst in het naoorlogse Nederland en de blijvende impact daarvan op generaties. Een noodzakelijke reflectie op de dag van de Holocaustherdenking, 27 januari.

Voorjaarsvakantie: speciale openingstijden en extra rondleidingen
Tijdens de voorjaarsvakantie, van 14 tot en met 22 februari, is Nationaal Monument Kamp Amersfoort dinsdag tot en met zondag geopend van 10:00 tot 17:00 uur.

Op deze dagen zijn er rondleidingen door het buitengebied, die zijn inbegrepen bij de entree tot het museum. De Museumkaart en VIP-Kaart Vriendenloterij zijn geldig.

In mei 1945, vlak na de bevrijding, worden meisjes en vrouwen die contact hadden met Duitse soldaten publiekelijk kaalgeschoren. Met deze vernederingen probeert Nederland zich te zuiveren van wat als ‘fout’ werd gezien – het vrouwenlichaam wordt het laatste slagveld van de oorlog.  In Moffenmeiden onderzoekt historicus en journalist Rianne Oosterom deze beladen geschiedenis. Aan de hand van ooggetuigen, archiefonderzoek en indringende verhalen belicht zij de gebeurtenissen vanuit drie perspectieven: de meisjes, de daders en de omstanders. Waar kwam het kaalknippen vandaan? Wat was het doel? En gebeurde het overal in Nederland?  Rianne Oosterom (1992) is historicus en journalist bij Trouw, gespecialiseerd in de positie van vrouwen in de Tweede Wereldoorlog en auteur van Moffenmeiden (2019). Momenteel werkt zij aan een boek en proefschrift over de rol van vrouwen bij de illegale krant Trouw.  Deze lezing vindt plaats in het kader van Internationale Vrouwendag en de tentoonstelling Geen Plaats Voor Verraders.  Praktische informatie Inloop: 19:00 uur Begin lezing: 19:30 uur Locatie: Nationaal Monument Kamp Amersfoort Toegang: gratis, aanmelden verplicht. Klik onderaan deze pagina op Ik ga om aan te melden. Er is een beperkt aantal plekken. Kun je toch niet komen? Laat het ons weten door een e-mail te sturen aan info@kampamersfoort.nl, dan kunnen we je plek aan iemand anders geven. Wil je op de hoogte blijven over toekomstige activiteiten bij Nationaal Monument Kamp Amersfoort? Meld je aan voor de nieuwsbrief via deze link.

Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag organiseert Nationaal Monument Kamp Amersfoort op 7 en 8 maart speciale rondleidingen over de ongeveer 700 vrouwen die in Kamp Amersfoort gevangen zaten.